The article considers issues related to the modernization of energy technologies. To increase the efficiency of energy resources, operational reliability, loss reduction and environmental safety, the possibilities of trigeneration using fuel cells, hydrogen technologies and RES components, which is expedient to use for the production of additional electricity, are considered. The possibilities of innovative energy components for their integration into traditional power generation systems are shown, simulation schemes and calculation results are given. Modernization of the technological scheme of the traditional industrial thermal power system (ITPS), such as CHP type, to increase its efficiency to 55-65%. Figure 1 shows the structure of the integrated system, which provides efficiency up to 55 to 65%. In this integrated system, which makes full use of the available RES resources and other components adopted in the scheme in the figure, the increase in efficiency is achieved through two new factors: a more flexible, intelligent control of the flow of electric energy through the introduction of a new digital smart block "Flexible Electricity" and a new additional technological connection from this block to the block "Mobility", which carries out an effective supply of electric energy of all available mobile devices ITPS.

https://doi.org/10.48081/MHHO1100

2021

Выпуск 4

Бұл мақалада қатты электр разрядының әсерінен бұзылу механизмі зерттелген. Біртекті емес ортадағы электрлік жарылысы күшті электр өрістеріндегі материалдардың әрекетін анықтайтын диэлектриктердің электрофизикасындағы іргелі құбылыс болып табылады. Зерттеудің өзектілігі материалдарды ұсақтау, жер үсті шөгінділерінен тазарту және беткі қабаттарды жою, тау-кен және құрылыстарды қайта құру кезінде габаритті емес материалдарды жою, туннельдер салу, бұрғыланған қадаларды өндіру және т.б. үшін электр разрядтық технологияларының келешегімен түсіндіріледі. Теориялық қиындықтар стохастикалық дамып келе жатқан разрядтық каналдар мен жарықтардың аналитикалық сипаттамасының күрделілігіне, сондай-ақ электрлік және механикалық процестерді бірлесіп қарау проблемасына байланысты. Сонымен қатар, ағызу арналары мен жарықтар үш өлшемді құрылымдарды құрайды, олардың пішіні бұзылу процесіне айтарлықтай әсер етуі мүмкін. Соққы толқынының параметрлеріне байланысты материал құрылымында пайда болатын механикалық кернеулердің әсеріне талдау жасалды. Жұмыстың жаңалығы уақытша диаграммалар мен диаграммалар алынған толқындық бөліну процесіне плазмалық арнаға энергия енгізу мөлшері мен уақытының әсерін бағалау болып табылады. Жылжымалы кавернадағы келесі сипаттамаларды зерттеу нәтижелері келтірілген: радиалды және тангенциалды кернеулер, қатты дененің бетін плазмалық арнадан көтеру, қысу, созылу және ығысу деформациясы, генерациялайтын сыйымдылықтың салыстырмалы энергия ағымының тогы және арнаға енгізу энергиясының қуаты. Жұмыс нәтижелерін электр генераторының параметрлерін анықтау және бұзылатын материалдың түрі мен құрылымын ескере отырып, оның жұмысының оңтайлы режимдерін қалыптастыру үшін пайдалануға болады.

https://doi.org/10.48081/WJYX3628

2021

Выпуск 4

The article contains the results of experiments on the research of aerodynamic parameters in the cylindrical module of the combustion chamber in a gas turbine. The intensity of turbulence and flow velocity are considered in the article as the main factors affecting the efficiency of the formation of the fuel-air mixture and, as a consequence, the efficiency of its subsequent combustion. The air flow is studied under isothermal conditions inside two cylindrical channels of different diameters with swirl blades at the inlet. Turbulence intensity and flow velocity are obtained for various points inside the channel. The graphical format for the result presenting was chosen as the most convenient for understanding. The factors influencing the value of intensity and speed are given on the basis of the analysis of experimental data. The study of the structure of the air flow in the channels gives us the opportunity to determine the fuel injection zones. The article may be of interest to researchers and specialists in the field of power and aerodynamics.

https://doi.org/10.48081/QRFA5104

2021

Выпуск 4

The paper considers issues of increasing efficiency of multilevel power converter based on IGCT and IGBT modules to improve energy performance by compensating reactive power in electric networks. By the example of a local power grid using SEMIS SimulationTool design tool the results of calculations of variants of multilevel converters with IGCT and IGBT are presented. The study of possibilities to increase the efficiency of multilevel power converters (MPE) for reactive power compensation (RPC) in local electrical networks (LES) on the basis of plenipotentiary controlled semiconductor cells is of particular interest, because the efficiency of network operation is insufficient, especially in changing load modes with large electric power losses (PEM). And from these positions, one of the most effective tools are fast controlled (PFC) systems. For this purpose, research has been carried out to obtain the best results. Used in calculations tool and methodology are certified software products and algorithms of ABB-SEMIS Simulation Tool computer design.

https://doi.org/10.48081/JBMZ50037

2021

Выпуск 3

В данной статье рассматривается классификация сушильных аппаратов, применяемых в современной химической промышленности для сушки сыпучих материалов, таких как химически осажденный мел. Приведены примеры методов подбора различных типов сушильных аппаратов, используемых в производстве химически осажденного мела. При этом учитываются такие показатели, как скорость процесса сушки, производительности и характеристик, которые предъявляют конечному продукту (влажность и температура). В частности, изучены сушилки, работающие по принципу псевдоожиженного слоя. В статье перечислены основные преимущества и особенности данной технологии, рассмотрены режимы работы сушильных аппаратов на кипящем слое. В основной части статьи представлен тепловой расчет сушилки, который включает в себя составление материального и теплового баланса сушильной установки. Данные расчеты необходимы для обоснования способа сушки и выбора конструкции основных узлов аппарата. Так же определены и рассчитаны расход тепла, основные виды потерь, количество теплоносителя, габариты сушилки, угол конусности и нижний диаметр сечения аппарата. В заключении приводится схема установки для сушки химически осажденного мела в аппаратах аэрофонтанирующего слоя с описанием принципа работы.

https://doi.org/10.48081/EYQG65229

2021

Выпуск 3

В статье производится анализ эффективности тепловой работы энергоблока проведено на основании тепловых испытаний турбоагрегата К-500-240-2 с целью оценки текущего изменения экономичности оборудования в процессе эксплуатации. Тепловое испытание турбоагрегата включало в себя две серии опытов при режимах: питание турбопитательного насоса от отбора главной турбины и от быстродействующего редукционно-охладительного устройства. Получены зависимости: расхода пара на турбопривод и внутренней мощности турбопривода от расхода питательной воды и давления отработавшего пара в конденсаторе турбопитательного насоса-А от расхода пара на турбопривод. Быстродействующее редукционно-охладительное устройство питательного турбонасоса позволяет подать пар к приводным турбинам питательных насосов и к деаэратору при сбросе нагрузки или при нагрузке ниже 30 %, когда давление пара в отборе на турбонасосы недостаточно. При подключении турбопитательного насоса к четвёртому отбору турбины наблюдается рост расхода пара на турбопривод на 11 % в сравнении с нормативным, причинами чему могут быть снижение внутреннего относительного коэффициента полезного действия, снижение располагаемого теплоперепада, неудовлетворительная работа насоса и повышенное гидравлическое сопротивление сети.

https://doi.org/10.48081/DBTK3972

2021

Выпуск 3

Рассмотрены проблемные вопросы эксплуатации автотранспорта, в частности, утелизация, уменьшение потери и сохранения тепловой энергии в двигателях внутреннего сгорания (ДВС). В итоге все эти мероприятия приведет к повышению КПД двигателя в целом. Теплопередача передается тремя способами: теплопроводностью, конвекцией и излучением. Найдены самые практически доступные способы утилизации тепловой энергий и пути ее сохранения. Выполнен анализ научных работ. Даны теоретические расчетные формулы потери тепловой энергий. Даны диаграммы для практического использования при проектировании таких аккумуляторов тепла для транспортных средств. Показаны пути повышения ресурсов эксплуатации ДВС автотранспорта. Указаны основные используемые теплоизоляционные материалы как, асбест, пробка, слюда, шлаковая, минеральная или стеклянная вата, шерсть и др. Указаны основные эксплуатационные режимы работы двигателей внутреннего сгорания, определяющие в значительной степени его долговечность, основной износ происходит двигателей во время их запусков и прогреве из-за температурного фактора. Предлагаемый вакуумный способ сохранения тепла открывает самые новые направления основания для повышения эффективности теплоизоляции конструкции корпусов аккумуляторов тепла. Найдены экспериментальные зависимости сохранения тепла в ТА от их объема.

https://doi.org/10.48081/SHHJ3928

2021

Выпуск 3

Бұл мақалада визуализация және ақпаратты өңдеу мәселелеріне, атап айтқанда, кеңейтілген шындық және виртуалды шындық технологиясын қолдана отырып, үш өлшемді объектілерді визуализация арқылы жақсартуға арналған. Толықтырылған шындық тұжырымдамасы объектінің мақсатымен мен нақты контексте визуализацияны басқарудың табиғи тәсілдерінің үйлесуіне байланысты визуализация үшін анағұрлым жетілдірілген пайдаланушы интерфейсін ұсынады. Компьютерлік графика жүйе монокулярлық байқау жағдайларын жаңғырта отырып, кескіннің көлемін, объектілердің кеңістіктік орналасуын сызықтық перспективаға, кейбір объектілердің басқаларға кедергі келтіруіне, көлеңкелердің табиғаты мен кескін өрісі бойындағы тонустың өзгеруіне байланысты синтезделген кескінде қабылданады. Байқау тәжірибесі көлемі мен кеңістікті қабылдау үшін үлкен маңызға ие, соның арқасында пайдаланушы бақыланатын көріністің көлемдік құрылымын «аяқтайды». Осылайша, пайдаланушыға таныс нақты ортада кеңейтілген шындық ұсынатын визуализация үш өлшемді нысандарды жақсырақ қабылдауға ықпал етеді.

https://doi.org/10.48081/DXWV7085

2021

Выпуск 3

В данной статье приведены результаты исследования образования токсичных компонентов в топках паровых котлов ТГМЕ-464. Приведено обоснование о необходимости в разработке новой модели, предназначенной для измерения концентрации оксида углерода в высокотемпературных процессах горения с учетом процесса охлаждения, полученный поправочный коэффициент должен учитываться при определении концентрации оксида углерода путем отбора пробы в высокотемпературных процессах. Ввод влаги в зону горения топлива с полным основанием можно охарактеризовать как один из методов подавления процессов образования оксидов углерода и азота при сжигании топлив в топках паровых котлов. Успешное решение задачи по совершенствованию процессов сжигания природного газа и мазута в паровых котлах тепловых электростанций и котельных в экологическом аспекте базируется на оптимальном сочетании режимно-технологических методов снижения выбросов вредных веществ с дымовыми газами в атмосферу. Поэтому необходима реконструкция горелочных устройств паровых котлов, предназначенных для сжигания газа и мазута, которая позволяла бы осуществлять подвод водяного пара в процесс горения и сохраняла бы высокие технико-экономические показатели котельных установок и надежность работы энергетического оборудования с минимальными капитальными и эксплуатационными затратами на природоохранные мероприятия.

https://doi.org/10.48081/KQKB5152

2021

Выпуск 3

Бұл мақаланың мақсаты магниттік радиалды күштердің әсерінен пайда болатын қысқаша тұйықталған роторлы асинхронды қозғалтқыштың дірілін және соның әсерінен пайда болатын шуды азайту үшін падаланылатын әдістерге шолу жүргізу және магниттік радиалды күштердің әсерінен пайда болатын қысқаша тұйықталған роторлы асинхронды қозғалтқыштың дірілін және соның әсерінен пайда болатын шуды есептеп, оның мәнін азайту үшін тік пазалардың орнына қиғашталған пазаларды қолданған кездегі діріл мен шудың мәндерімен салыстыру және зерттеу. Электрмагниттік күштердің әсерінен болатын тістердегі дірілдің амплитудасының статор тірегіндегі дірілден ондаған және жүздеген есеге аз болатынын қарапайым есептеулермен көрсету. Сондықтан электр машинасының магниттік шуын зерттеу негізінен оның статор тірегін зерттеуді қажет етеді. Жоғарыда аталған діріл туғызушы магниттік күштердің әсерінен пайда болатын магниттік шуды төмендетіудің бір тәсілі ол электр қозғалтқышын жобалаған кезде статордағы және ротордағы ойықтар санының қолайлы қатынасын анықтау. Дегенмен, ойықтар санының қолайлы қатынасын таңдауға шудың азайуы ғана емес, сондай-ақ асинхронды қозғалтқыштарды жүргізу, қозғалтқыштық және тежелу қасиеттеріде тәуелді болады. Сондықтан ойықтар санын таңдаған кезде барлық көрсетілген факторларды ескеріп, зерттеу жүргізу.

https://doi.org/10.48081/USOP8639

2021

Выпуск 3